Pogrzeb po skandynawsku

Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Isa » czwartek, 25 sierpnia 2011, 05:22

Moje pytanie brzmi: jak wyglądały obrzędy pogrzebowe Skandynawów w czasach przedchrześcijańskich? Precyzując - chodzi mi głównie o żegnanie tych najzamożniejszych i płci męskiej (aczkolwiek chętnie dowiem się czegoś też o całej reszcie ;)).

Pytanie bierze się stąd, że czytałam sobie ostatnio dwie powieści Elżbiety Cherezińskiej - i kiedy doszłam do opisu pogrzebu w "Sadze Sigrun" poczułam pewną... konfuzję. Jarl (martwy) na ślicznej łodzi z dobytkiem, jasne. Niewolnica (bo mówimy o bogatym jarlu) jako część wspomnianego dobytku - też. Ale przy tym wszystkim Cherezińska opisała jakąś szaloną ceremonię związaną z seksualnym wykorzystaniem rzeczonej niewolnicy, co - jak przypuszczam - było jej inwencją twórczą. I ciekawi mnie, czy to przypuszczenie jest słuszne.

Poza tym - już typowo praktycznie - zaczęłam się zastanawiać, czy takie niewolnice, kiedy lądowały na stosie, palone były żywcem, czy raczej odurzane jakimiś środkami, albo zwyczajnie zabijane wcześniej?

I wreszcie - czy to zawsze były stosy? (W tym miejscu przyznaję się do ignorancji, bo za nic w świecie nie mogę sobie przypomnieć, co na ten temat czytałam nie tak dawno w Muzeum Łodzi Wikingów - i tylko logika podsuwa mi wniosek, że w przypadku palenia - to nie ocalałoby z tamtejszych eksponatów tak dużo).

Celowo nie umieszczam tego wątku w "Obrzędach", bo pytanie nie dotyczy tego, jak takowy pogrzeb mógłby wyglądać dzisiaj. Interesuje mnie historia.
Íss er árbörkr
ok unnar þak
ok feigra manna fár.
Avatar użytkownika
Isa
 
Posty: 279
Dołączył(a): poniedziałek, 28 marca 2011, 18:03
Lokalizacja: Wrocław

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Szerszen » czwartek, 25 sierpnia 2011, 06:54

W zależności od okresu, miejsca i kultury (bo to nie było jednolite) mamy pozostałości w charakterze zarówno grobów całopalnych, urn, jak i normalnych pochówków - i dotyczyło to w sumie wszystkich "klas społecznych".

Również w zależności od kultury i okresu zależały "eksponaty" grobowe - np. Goci byli bardzo oszczędni jesli chodzi o ten element "życia".

Jesli chodzi o "statki grobowe" - http://en.wikipedia.org/wiki/Ship_burial
Skalat maðr rúnar rista, nema ráða vel kunni
Avatar użytkownika
Szerszen
 
Posty: 1234
Dołączył(a): środa, 9 marca 2011, 07:31
Lokalizacja: Warszawa

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez KozioU » czwartek, 25 sierpnia 2011, 08:34

I chyba tylko pomysł palenia w łodzi jest rodem z Hollywood, bo z tego co się orientuję pogrzeby łodziowe polegały na zakopaniu zmarłego razem z łodzią, a nie na jej spaleniu (a już zwłaszcza nie na spaleniu na wodzie - choć przyznaję, że to dość widowiskowe).
A furore Normanorum libera nos, O Domine!
Avatar użytkownika
KozioU
 
Posty: 1338
Dołączył(a): środa, 9 marca 2011, 00:54
Lokalizacja: Warszawa

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Krucza » czwartek, 25 sierpnia 2011, 09:59

Akurat ten opis jest podejrzewam (bo nie czytałam książek Cherezinskiej) oparty na opisie podróżnika arabskiego, Ibn Faḍlāna, który faktycznie miał uczestniczyć
w pogrzebie bogatego Rusa gdzieś na Rusi. W sumie to jedyny kronikarski opis pogrzebu "Wikinga" a do tego jaki malowniczy... nic tylko się inspirować ;)

Wg. opisu niewolnica dobrowolnie idzie na stos, wcześniej jest odurzona i zabita.
Tak, "szalona ceremonia" też ma miejsce ;) chociaż czy ja wiem, czy jest taka szalona
- po prostu kobiałka uprawia seks z najbliższymi przyjaciółmi zmarłego, wg. kronikarza traktują to jako rodzaj hołdu.
Z tym, że też tak do końca nie wiadomo, na ile ten opis można przełożyć na warunki Skandynawii jako takiej - pamiętajmy,
że rzecz się dzieje na Rusi i mogły tu być wpływy jakichś lokalnych obrzędów, czy obrzędów innych ludów.

Tutaj tekst angielski: http://www.vikinganswerlady.com/ibn_fdln.shtml#Risala
Swoją drogą "13 wojownik" jest luźno (bardzo luźno...) oparty na tejże kronice.

Co do pochówków już tak ogólnie - były i stosy i pochówki ziemne (tak się to chyba zwie?), jak ktoś sobie zasłużył, to i kurhanik mu stawiano,
jak był bogaty to ciało składano na łodzi i na tym usypywano kurhan, w zasadzie sposobów było sporo.
W czasach przedchrześcijańskich bogate było wyposażenie grobowe, żeby zmarłemu niczego nie brakowało w zaświatach, w czasach chrześcijańskich
ilość rzeczy wkładanych do grobu się zmniejszyła - acz i tak zupełnie zwyczaju nie zarzucono.
Jeśli chodzi o bogatych ludzi, płci obojga, różnica była raczej w tym, co wkładano do grobu niż w samych obrzędach.
"Wystarczy być mężnym i wyruszyć w drogę."

"Ydalir są doliny
gdzie sobie Ullr
pobudował sale"
http://www.ydalir-laget.pl
Avatar użytkownika
Krucza
 
Posty: 138
Dołączył(a): piątek, 25 marca 2011, 12:27
Lokalizacja: Katowice

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Krucza » czwartek, 25 sierpnia 2011, 10:06

Do postu powyżej:

Np. w sadze rodu z Laxdalu jest krótki opis stypy i pogrzebu Unn "Głębokomyślącej" gdzie także jest picie i ucztowanie a na końcu przeniesienie
ciała zmarłej do kopca, usadowienie na statku, złożenie darów i zakopanie.
"Wystarczy być mężnym i wyruszyć w drogę."

"Ydalir są doliny
gdzie sobie Ullr
pobudował sale"
http://www.ydalir-laget.pl
Avatar użytkownika
Krucza
 
Posty: 138
Dołączył(a): piątek, 25 marca 2011, 12:27
Lokalizacja: Katowice

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Isa » piątek, 26 sierpnia 2011, 04:33

Dziękuję, szczególnie za link:
Krucza napisał(a):Tutaj tekst angielski: http://www.vikinganswerlady.com/ibn_fdln.shtml#Risala

bo widzę, że - zupełnie niezależnie od tematu - jest tam kilka innych rzeczy, o których chętnie poczytam :)
Íss er árbörkr
ok unnar þak
ok feigra manna fár.
Avatar użytkownika
Isa
 
Posty: 279
Dołączył(a): poniedziałek, 28 marca 2011, 18:03
Lokalizacja: Wrocław

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez KozioU » środa, 21 września 2011, 16:23

Krótki tekścik znalazłem, według jednej z hipotez dotyczy tematu pogrzebowego:
http://archeowiesci.pl/2011/09/21/szwed ... e-na-kije/
A furore Normanorum libera nos, O Domine!
Avatar użytkownika
KozioU
 
Posty: 1338
Dołączył(a): środa, 9 marca 2011, 00:54
Lokalizacja: Warszawa

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez SvartSol » niedziela, 26 lutego 2012, 08:31

To ja dorzuce, znalezione przypadkiem, o pochowku wojownikow:
http://archeowiesci.pl/2011/08/12/masow ... ojownikow/
Avatar użytkownika
SvartSol
 
Posty: 94
Dołączył(a): wtorek, 9 sierpnia 2011, 21:18

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez KozioU » niedziela, 26 lutego 2012, 12:05

Byliśmy tam (na Saaremie), bardzo ładne miejsce.
A furore Normanorum libera nos, O Domine!
Avatar użytkownika
KozioU
 
Posty: 1338
Dołączył(a): środa, 9 marca 2011, 00:54
Lokalizacja: Warszawa

Re: Pogrzeb po skandynawsku

Postprzez Pan Ifigenia » czwartek, 30 stycznia 2014, 21:07

Bardzo ciekawy temat. Choć dzisiaj ludzie starają się nie myśleć o śmierci i trochę czują się nieśmiertelni, to dawniej śmierć była w centrum zainteresowania i wszechobecna. Ludzie zabijali, chorowali i umierali i to w każdym możliwym wieku. Sposób chowania zmarłych (spalić z łodzią, umieścić w niej całą załogę, pochować do ziemi, usypać kurhan) jest czymś niezwykle ważnym. Ostatnio byłem na wykładzie dotyczącym demonów krwi (wampirów, strzyg, upiorów, itp.) i ważnym elementem były informacje o pochówkach wampirycznych. Eee... ...znowu idę w jakąś dygresję.

Wracając do rzeczy: wydaje mi się dość prawdopodobne wykorzystywanie kobiet z okazji pogrzebu. Niestety mężczyźni są skorzy do wykorzystywania kobiet i zawsze znajdą okazję, szczególnie jak chodzi o niewolnicę. Z drugiej strony kroniki i informacje z podroży pełniły kiedyś funkcje dodatkowe poza informacyjnymi i tworzenie sensacji, było powszechne. Sensacje z zachowań seksualnych są chyba najbardziej odpowiadające publice, więc trzeba podchodzić do tego typu opowieści dość ostrożnie.

Jako ignorantowi hasła "pogrzeb" i "Skandynawia" od razu wywołało słowo "kurhan". Czy to był dość powszechny sposób pochówku? W jakiej literaturze można znaleźć coś przystępnego na temat tego jak tworzono taki kurhan i co było w jego budowie szczególnie istotne.
Pan Ifigenia
 
Posty: 5
Dołączył(a): wtorek, 28 stycznia 2014, 22:35

Następna strona

Powrót do Historia

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

cron